Gemeenteraad 16 december

Bestuurskrachtonderzoek, maand van de dialoog en de hieraan te verbinden gevolgen

Voorop gesteld, het is een goede zaak en een teken van sterkte, je periodiek voor de spiegel te bekijken. Wat dan zichtbaar wordt is een beeld van een gemeente waar niemand zich voor hoeft te schamen Sterker, we kunnen tevreden en trots zijn op hoe wij in Leusden onze zaakjes voor elkaar hebben. Bestuurlijk en ambtelijk worden hoge rapportcijfers gescoord en wordt een beeld opgeroepen van een bestuurskrachtige gemeente met een goed functionerend ambtelijk apparaat. Klaar om de toekomst tegemoet te treden, als zelfstandige gemeente, mits bereid te investeren in samenwerking. Ik ga hier nader op in, in het vervolg mijn bijdrage

Met een zelfde tevredenheid kijkt de PvdA fractie terug op de maand van de dialoog.
Er is met vele burgers zowel in het gemeentehuis als buiten op straat gesproken. Als deelnemer aan deze gesprekken in het gemeentehuis heb ik vele betrokken burgers getroffen, waarvan velen voor het eerst op deze wijze met de gemeenteraad van Leusden in gesprek. Men voelde zich soms wel wat geremd omdat ze zich zelf niet als de “deskundigen” beschouwden. Een m.i. volstrekt onterecht gevoel. Zonder het rapport van Berenschot toen al te kennen, kwamen deze burgers, tegen aanzienlijk mindere kosten overigens, tot nagenoeg gelijkluidende conclusies.
Wat de PvdA betreft een werkvorm welke zeker voor herhaling vatbaar is en prima werkt om burger en bestuur nader tot elkaar te brengen.

In mijn bijdrage namens de PvdA fractie ga ik als volgt te werk.
Ik kijk kort even naar binnen. Enkele opmerkingen over het dagelijks bestuur van onze gemeente, het college van B en W. Daarna nog enkele woorden over de samenwerking van dit college met het ambtelijk apparaat.
Daarna wend ik mijn blik naar buiten. Want hoewel er grote mate van tevredenheid doorklinkt zijn er ook grote zorgen op m.n. één beleidsterrein.

De blik naar binnen:

We kennen een college van 4 personen. Een burgemeester en drie wethouders die volgens Berenschot onvoldoende als een team opereren. Zij doen op de eerste plaats zich zelf daarmee tekort. Ook Leusden als gemeenschap wordt daardoor niet optimaal bediend. Naast alle in de individuen verzamelde kennis en kunde missen wij de meerwaarde welke kan ontstaan indien er sprake is van een samenwerking als team. De strategische aansturing vanuit het college kan nog veel winnen als er als team meer wordt geopereerd.
De PvdA fractie is dan ook blij dat het college deze tekortkoming onderkent, volgens hetgeen de burgemeester hierover al heeft gezegd in de informatie ronde. Ik vat het in mijn eigen woorden samen: “het college gaat werken aan de interne samenhang en het werken als collectief “ Ik geef het college graag de ruimte en de tijd daaraan te werken.
Naast het waarnemen in de praktijk van de vorderingen, wordt de PvdA fractie graag op de hoogte gehouden hoe het college deze opgave handen en voeten gaat geven

Of er een samenhang is met het voorstaande is niet zondermeer vast te stellen.
Feit is dat o.a. uit het ambtelijk apparaat, naast het vele positieve dat hierover is te melden, geluiden komen over een wat verstikkende cultuur en een gebrekkige integrale sturing. Ook is er sprake van een (te) sterke sturing vanuit de financiële planning en controle mechanismen en minder vanuit de beleidsinvalshoek.
Krijgt in Leusden de kennis en kunde, welke in het ambtelijk apparaat is verzameld, wel voldoende de ruimte om te bloeien? Ook hier een oproep aan het college van B en W.

Werk aan verbetering in de samenwerking met het ambtelijk apparaat. Daag de ambtenaar uit in creativiteit en het out of the box denken. Uiteraard met behoud van de politieke eindverantwoordelijkheid van het college, zijn werkvormen denkbaar die minder verstikkend worden ervaren.
Een oproep die de PvdA van harte ondersteunt is het in toenemende mate werken vanuit het beginsel van de burgerlogica en het binnen halen van de buitenwereld. Voor die burger doen we het tot slot toch allemaal. Deze tevreden houden en op tal van terreinen service op hoog niveau bieden is de toekomstige uitdaging.

De blik naar buiten:

De PvdA fractie deelt de door het college van B en W in het concept raadsbesluit neergelegde conclusies:
- Geen gemeentelijke herindeling
- Geen verdere interventies in het fusieproces van de RWS gemeenten
- Werken aan verbetering van de (externe) samenwerkingsrelaties

Deze samenwerkingsrelaties:
Vanuit de keuze die Leusden maakt, het blijven opereren als zelfstandige gemeente, vloeien consequenties voort. Leusden kan niet zonder samenwerking. Vanuit de gedachte “Te groot voor het servet en te klein voor het tafellaken” moet Leusden investeren in samenwerking.
Bij de in dit proces te zetten stappen is van belang dat Leusden helder maakt wat het wil en dit ook duidelijk en consistent uitdraagt. Omliggende gemeenten willen met Leusden zaken doen mits Leusden maar helder is in wat het wil.
Bij samenwerking is ook van belang dat deze duurzaam van karakter is.
De PvdA herhaalt zich zelf in deze. Bij de behandeling van de nieuw vorm te geven samenwerking in Eemland heeft de PvdA al aangedrongen op duurzame vormen van samenwerking. Wij zien weinig in ad hoc samenwerkingsmodellen, tenzij er sprake is van een project. Bestendige zaken verdienen echter ook een bestendige samenwerking vorm.
Een duidelijke regie rol en een bestendige samenwerkingsrelatie bieden Leusden de mogelijkheid als kleinere gemeente zelfstandig te blijven en desondanks of dankzij kwalitatief en kwantitatief op hoog niveau de burger te dienen.

Samenwerking moet Leusden zoeken op de terreinen van o.a.
- ontwikkeling van het buitengebied
- stimuleren van recreatie en toerisme, m.n. in dat mooie buitengebied
- economische ontwikkeling
- jeugd
- sociale dienst service verlening

Als grootste opgave voor de gemeente Leusden geldt echter de huisvesting en de woningbouw
Leusden heeft een onvoldoende gevarieerd woningaanbod. In vergelijking met referentie gemeenten heeft Leusden een overaanbod aan koopwoningen. Daarnaast, of misschien ook mede als gevolg van het overaanbod aan koopwoningen, heeft Leusden welhaast een schieronoplosbaar probleem bij het bieden van betaalbare woningen aan de categorie starters en senioren.
Berenschot concludeert terecht dat een oplossing vinden voor een brede woningvoorraad een opgave voor de gemeente is
.

Ook uit het verslag van de maand van de dialoog blijkt dat de burger het genereren van een passend woningaanbod met stip op de eerste plaats zet. Uit de bijgewoonde gesprekken met

De burgers op het gemeentehuis is mij nadrukkelijk bijgebleven dat de burgers hier ook nadrukkelijk om daadkracht van de gemeente vraagt. Men vindt de gemeente te lankmoedig, het duurt allemaal veel te lang terwijl er al tijden sprake is van hetzelfde probleem.
Hoe bieden wij starters een woning in Leusden, waardoor ook in Leusden voor jongeren een plek ontstaat om te wonen en deel te hebben aan de sociale structuur van onze gemeente.

Collega’s, het is geen nieuw kwestie.
De in deze raad vastgestelde woonvisie getuigt van een zelfde constatering
Het coalitie akkoord bevat niet voor niets een opdracht te werken aan de realisering van 400 extra (betaalbare) woningen voor eerder genoemde doelgroepen.
Te weinig en te traag slagen wij erin op dit vlak vorderingen te laten zien, met alle gevolgen van dien voor de samenstelling van de Leusdense bevolking.
Frustratie bij die jongeren die al jaren wachtende op de lijst staan.

Wat de PvdA fractie betreft een onhoudbare situatie.
Het coalitie akkoord, het bestuurskrachtonderzoek door Berenschot en de uitkomst de maand van de dialoog wijzen één richting op. De gemeente moet met de partners zonder uitstel aan de bak om handen en voeten te geven aan de zo gewenste en dringend noodzakelijke verruiming van het woning aanbod.

In een motie vraagt de PvdA het college van B en W om op korte termijn te komen met een soort van delta plan. In dit plan, waar wat de PvdA betreft integraal door het college wordt samengewerkt, moeten pasklare antwoorden geboden worden hoe op de kortst mogelijke termijn aan dat zo gewenste gevarieerde woningaanbod gestalte wordt gegeven.
Ik vraag het college, gezien de prioriteit, hierbij onorthodoxe wegen niet te schuwen.
Denk out of te box, bezie of de huidige crisis in de woningmarkt misschien juist ook kansen biedt om, in samenwerking met de juiste partners huizen te bouwen voor starters.
Out of the box denken betreft wat mij betreft ook de benodigde financiering die door de gemeente eventueel geleverd moet worden.
Als huisvesting voor starters en senioren als het grootste knelpunt of de opgave voor de nabije toekomst wordt gedefinieerd, dan past geen terughoudendheid in het zoeken naar passende oplossingen.
Heilige huisjes qua eerdere prioriteiten of bestemmingen van gelden komen wat de Pvda betreft in heroverweging om de éérste opgave, het leveren van betaalbare woonruimte aan starters en senioren, uitvoerbaar te maken.

De Pvda rekent op een creatief college dat eendrachtig de schouders zet onder het oplossen van het grootste probleem in onze gemeente.
Graag gaan we in de maand maart/april in debat, één jaar voor de verkiezingen, één jaar om nog te laten zien dat dit college en deze raad gezamenlijk de uitdaging aangaan.

Joost van Herpen