Van Joost Mink
Interessante inleiding op vergadering van het Gewest.
Op 3 december waren Kees de Kruijf en ik aanwezig op de vergadering van Gewest Utrecht. Na het nooit echt swingend te noemen huishoudelijk deel hield Monika Sie van de Wiardi Beckman Stichting een inleiding over het onderzoek dat uiteindelijk moet leiden tot “herbronning” van de PvdA. En dat was zeer de moeite waard.
Zij begon met te vertellen dat ze het gevoel had dat het moment waarop een grote verandering zich voor gaat doen in de Nederlandse politiek nabij was. Reden temeer, dus, om er voor te zorgen dat we als PvdA weten waar en waarvoor we staan.
De reden waarom de WBS het onderzoek (dat Van Waarde heet) is begonnen, was de constatering van het Centraal Planbureau, dat er in de samenleving zaken gaande zijn waarop de politiek niet voldoende antwoord heeft.
Het blijkt dat mensen aan de ene kant erg tevreden zijn over hun eigen privé-situatie, maar anderzijds ontevreden zijn over de maatschappij waarin ze leven. Ze hebben het gevoel dat ze er onvoldoende sturing aan kunnen geven; Dat ze er geen zeggenschap over hebben. Oorzaak van dit gevoel, is volgens Monika Sie de enorme moderniseringsgolf die we vanaf de jaren ’60 meemaken op technologisch, economisch en sociaal gebied, en die mensen niet hebben verwerkt.
De PvdA heeft op deze trend geen goed antwoord. Dat zie je ook aan de peilingen. We hebben een beginselprogramma, maar dat is te abstract geformuleerd. We hebben ook een verkiezingsprogramma, maar dat is zo gedetailleerd dat het kennelijk ook niet aansluit op waarmee veel mensen bezig zijn. Maar hoe formuleer je in 3 zinnen waar de PvdA voor staat? Om aan te sluiten op hun wensen doet de landelijke partij wel veel onderzoek bij mogelijke kiezers. Maar op een manier die niet het juiste beeld van de gevoelens in de maatschappij oplevert.

De WBS volgt bij het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Van Waarde twee sporen.
Ten eerste worden er met 150 burgers dieptegesprekken gevoerd aan de hand van drie basisvragen:
o Waar lig je wakker van?/ Wat zit je hoog?
Wie beschouw je dan als je helpers?
o Wat is er voor nodig om je in beweging te krijgen?
o Wat verwacht je van de politiek?
Daarna moeten de drie laatste vragen opnieuw worden beantwoord, maar moet de onderzoeksgroep zich eerst voorstellen waar ze over vijf jaar het liefst zou staan.
Die vragen moeten worden beantwoord over 4 thema’s: Arbeid, Bestaanszekerheid, Verheffing en Binding. Over de eerste drie thema’s is in nummers van Socialisme en Democratie, het blad van de WBS, uitvoerig geschreven.
De resultaten tot nu toe wijzen uit dat Bestaanszekerheid, waaronder zaken als Veiligheid, Huisvesting en Werkgelegenheid vallen, door de onderzoeksgroep verreweg het belangrijkste wordt gevonden. Mensen zijn op zoek naar een minimum aan bestaanszekerheid dat in deze tijd van flexibilisering van de arbeidsmarkt voor velen lijkt te ontbreken.
Nauw daaraan verbonden is Arbeid. Is er voldoende goed werk, dat ook goed wordt betaald? Een vraag waarmee veel mensen zitten. En dan blijkt in de praktijk dat de politiek, door de privatiseringsgolf die achter ons ligt, vaak niet meer in staat is de burgers die daar zorgen om hebben bij te staan. Simpelweg omdat ze daarover geen zeggenschap meer heeft.
Verheffing is voor onze partij van oudsher natuurlijk een bekend begrip. Er zijn nog geen gelijke kansen voor iedereen. Niet alleen de sociale achtergrond van mensen zorgt voor die ongelijkheid, maar ook het feit dat op dit moment cognitieve prestaties en markt beter worden gewaardeerd en beloond dan andere zaken speelt hierin een grote rol.
Het laatste thema, Binding, gaat over integratie en burgerschap. Dit thema is nog niet goed uitgediept.
Het tweede spoor van het onderzoek is dat de antwoorden op de vragen door een groep wetenschappers, de Kompasgroep, worden geduid en worden gelegd naast de klassieke doelstellingen van de sociaaldemocratie.
Daarna moeten de bevindingen en conclusies aan de leden van de partij worden voorgelegd. Hiervoor komen er discussieprogramma’s naar de afdelingen.
Dit alles moet voor de zomer van 2012 af zijn. Het zal op een alternatief partijcongres worden gepresenteerd.

Na de inleiding beantwoordden we in groepjes de vragen aan de doelgroep voor onszelf.
Dat leverde interessante gespreksstof op. Wellicht een goede invulling van een ledenvergadering?
Als u meer wilt weten, kunt u naar de site van de Wiardi Beckman Stichting gaan.

Joost Mink